MEVLÜT SOYSAL/PAZARTESİ BULUŞMALARI
KOCAELİ MANŞET-05.05.2014
 
Türkiye son 50 yılın en kurak dönemini yaşıyor.
İSU Genel Müdürü İlhan Bayram’ın ifadesine göre kuraklığın en fazla olduğu bölge Marmara; en fazla olduğu il ise Yalova...
Kocaeli de ikinci sırada...
Kocaeli halkına su temini için Orman ve Su İşleri Bakanlığı ile birlikte adeta seferberlik ilan eden Büyükşehir Belediyesi, İSU kanalıyla tüm kaynakları kullanmaya başladı.
Daha önce kullanılmayan su kuyuları, küçük barajlar, dereler; son 6 ayda kullanılmaya başlandı.
Buna ek Namazgah Barajı yapıldı ve bu barajla sadece Kandıra Bölgesi değil, Körfez ve Derince’ye de su vermek için isale hatları döşendi.
İlhan Bayram, son 50 yılın en büyük kuraklığının yaşandığını kaydederek, “Kentin susuz kalmaması için Valilik kanalıyla İSU’ya özel yetkiler verildi. Her türlü adımı atıp, bunun yasal prosedürlerini daha sonra yerine getiriyoruz” ifadelerini kullandı.
Söyleşimizle sizleri baş başa bırakıyoruz...
 
-Uzun zamandır okul yöneticileri, mahalle muhtarları ve sivil toplum örgütleri ile toplantılar yapıyorsunuz. Bu toplantılarda ana hat olarak neler anlatılıyor?
Şimdi özellikle sivil toplum örgütlerine, muhtarlara, okul yöneticilerine su tüketiminde çevresi itibariyle etkili olabilecek insanlara şu andaki su durumunu anlatıyoruz. Dolayısıyla şu an bölgede çok yoğun bir kuraklık yaşanıyor. Bu kuraklıkta sadece bu krizin yönetilmesini İSU Genel Müdürlüğü’ne bırakmayın, bizim paydaşlarımız da tüketicilerimiz, abonelerimiz. Burada bize destek olun. Nasıl destek olabilirsiniz? Onlarla ilgili bilgilendirme yapıyoruz. Yaptığımız işleri, çalışmaları anlatıyoruz, onlardan istediklerimizi, vatandaştan, abonelerden beklentilerimizi söylüyoruz. Çok basit önlemlerle etkili olunabilecek, yapılabilecek şeyler var, onları söylüyoruz.
-Mesela neler?
Mesela şöyle bir şey var: Bakın bizim abonelerimizin yüzde 93-94’ü mesken aboneleri. Meskenlerde de en fazla su nerelerde tüketiliyor, klozetlerde tüketiliyor. Onların rezervuarlarında mesela 1 litrelik-1,5 litrelik pet şişeleri doldurun, onun içine su bırakın diyoruz. Az su harcanır. Eski rezervuarlar çok fazla su tüketiyorlar. Buraya bir dikkat çekiyoruz. Ondan sonra özellikle ev hanımlarına bulaşıklarınızı makinede yıkayın, elinizin altında su akarken bulaşık yıkamayın diyoruz. Aparat dağıtıyoruz musluklara takılan ve bu yüzde 50 su tasarrufu sağlıyor. Bunu da karşılıksız dağıtıyoruz şube müdürlüklerimizde, ödeme noktalarında hep dağıtıyoruz bunları. Diyoruz ki, bunlar basit önlemler belki ama vatandaşın bir iki dakikasını almayacak tedbirler, bunlar etkili olabilir, bunlardan epeyce bir tasarruf sağlarız diyoruz, tasarruf istiyoruz.
-Peki, Kocaeli’de bu farkındalık yaratıldı mı?
Genel tüketim yerlerinde insanlar o derece duyarlı olmayabilir ama meskenlerdeki su tüketimini, aylık ortalamaları biz takip ediyoruz. Mesela 2011-2012-2013’te 8,2-8,3 metreküp iken aylık ortalama, şu anda 8’in altına indi, 7,9’larda falan. Demek ki -hani borsacıların deyimiyle- piyasa satın almış bunu.
-Yani su kullanımında biraz düşme olmuş...
Biraz var. Biz insanlarımız biraz daha bilinçli olsun istiyoruz. Su tüketmeden de hayat devam etmez zaten, öyle bir talebimiz de yok. Sadece israf etmeyin. Bir de şimdi biz bu sene su sıkıntısı çekilmeyecek diyoruz ama insanlar bakıyor, bir taraftan Sapanca’da su çekilmesi var, bir taraftan barajda doğru düzgün su yok, yüzde 30 seviyesinde su var. Yani insanlarda bir tedirginlik oluyor. Biz aldığımız önlemleri, yaptığımız çalışmaları anlatarak bir rahatlama sağlamaya çalışıyoruz.
-Peki, bir de bunun yanı sıra geçen Büyükşehir Belediye Başkanı seçimlerden sonra ilk basın toplantısında 60 milyonluk yatırımdan bahsetti.
Onu geçtik
-Yani bu yapılacak mı, yapıldı mı?
Şu anda yapılıyor. Şimdi şöyle söyleyeyim: Son 50 yılın rasatları var elimizde. Yuvacık Barajı’nın oradan geçen su miktarı, Sapanca Gölü’ne gelen su miktarı, Devlet Su İşleri’nin 1965’ten bu yana rasatları var. Kış aylarında Kocaeli’de 1 ay sıkıntılı ve yağışsız geçtiyse, ikinci ay onu toparlamış. Özellikle 2-3 yıl var iki ay üst üste kuraklık olmuş, 3. ay onu toparlamış. 3 ay üst üste kuraklık olduğu, kışın yağışsız geçtiği bir dönem hiç yok. Ama biz 2013 yılında temmuzun başından itibaren Sapanca’dan destek almaya başladık. Çünkü baraj dolmadan inişe geçti. Biz hep aralık ayının ilk haftasının sonuna ulaşmaya çalışıyoruz. Burada ıslak mevsim, yağışlı mevsim de aralık ayının 7-8’i, o civarda başlıyor. Aralık geldi geçti yağış olmadı, onun üzerine Devlet Su İşleri’nden araştırdık. Bize dediler ki: Mayıs sonuna kadar sizin bölgeniz, Marmara Bölgesi aşırı kurak görünüyor. Böyle olunca biz tabii irkildik, hem elimizde suyumuz yok, hem de diyorlar ki size su gelmeyecek. Ne yapabiliriz? Zaten peşinden hemen Su Bakanlığı’ndan toplantıya çağırdılar bizi. Biz tabi kendi kendimize belli önlemleri, alternatif neler yapılabilir sıralamıştık. Orada dediler en riskli Marmara Bölgesi. En riskli şehir Yalova, 2. sırada Kocaeli. Ne önlem aldınız, neler yapılabilir? Orada DSİ Genel Müdürlüğü, Su Yönetimi Genel Müdürü, Meteoroloji Genel Müdürü, müsteşar, bakan hepimiz beraberiz. Sapanca’dan Sakarya Saski, orada dedik ki biz Sapanca’yı kullanmak zorundayız o zaman. Bizim A planımız Yuvacık Barajı. Yuvacık’ta su kalmadı. B planı Sapanca. Sapanca’yı kullanıyoruz, kullanacağız o zaman. Kandıra tarafında Namazgah Barajı yapıldı. O barajdan bu tarafa takviye yaparız. Daha önceden kullanmadığımız, ekonomik değil diye veya ihtiyacımız yok diye almadığımız dereler vardı. Bu dereleri devreye sokabiliriz. Kullanmadığımız kuyularımız var, o kuyuları yıkatıp, temizletip, inkişafını yapıp tekrar onları kullanabiliriz. Yetmeyen yerde de komşulardan yardım alacağız. Dediler ki kimseden fayda olmaz, çünkü herkes risk altında şu anda. O zaman yeraltı suyuna müracaat edeceğiz. Yeraltı suyu konusunda da Kocaeli Üniversitesi’nde İrfan Hoca var, onunla bir çalışma yapmıştık.
-Bu çalışma neydi?
İzmit Ovası’nda yeraltı suyu kullanan sanayi kuruluşları var. Bunlar yeraltı suyunu ne derece etkiliyor çünkü ruhsatlı olan var ruhsatsız olan var. Epeyce bir ruhsatsız olan var. 1975’te DSİ havzayı kapatmış. Havza verimi kadar ben yeraltı suyu ruhsatı verdim diye. Ondan sonra dünya kadar sanayi kuruluşu var burada, dünya kadar yeni kuyu açışmış. DSİ’den soruyoruz diyor ki kullanımı çok, üzerinde ruhsat var. Nasıl oluyor bu kadar kullanımın üzerinde ruhsat var da bu sanayi kuruluşları nasıl su alıyorlar, yeraltı suyu bundan ne derece etkileniyor. Bunu araştırdık. Bize gelen rapor belli yerlerde sadece lokal sanayi kuruluşları su çektiği yerde etkili olmuşlar ama genelde yeraltı suyu durumu gayet iyi. Onun üzerine biz zaten ruhsatlı olsun olmasın bütün kuyulara sayaç koyuyoruz, atık su bedeli alıyoruz onlardan. Baktık ki DSİ ruhsat vermiş, kuyu bir zaman sonra atıl hale geliyor ama o hala DSİ’de ruhsatlı ve kullanılır görünüyor. Yenilemişler veya fabrika kapanmış mesela burada Çelik Halat ve benzeri öyle bir yığın fabrika var. Kullanmıyor yeraltı suyu. Veyahut da o zamanlar şebeke suyu olmadığından mecbur kullanıyormuş, şimdi biz götürmüşüz suyu, kullanılmayan dünya kadar kuyu var. Ne kadar dedik biz yeraltı suyu kullanılıyor, Kocaeli genelinde, bizim sadece İzmit Ovası değil Kocaeli genelinde 15 milyon metreküp yaklaşık 14 küsur, İzmit Ovası’nda 5 milyon küsur kullanılan yeraltı suyu miktarı var. Dedik ki burada çok daha fazla su var, üniversitenin bize verdiği raporda 37 milyon, DSİ’nin raporlarında 32 milyon metreküp yıllık İzmit Ovası’nın verimi var. DSİ’nin Genel Müdürlükleri ile görüştük, biz yeraltı suyu kuyusu açacağız, onları biz alacağız diye. Son tahlilde en son tedbir olarak bunları planladık. Benim bu söylediklerim ocak ayının içinde. Haziran sonuna kadar dediğimiz işlerin hepsini yetiştirmemiz lazım. Neden? Şu anda 330-350 bin metreküp arasında şehir su kullanıyor ama bu geçen sene yaz aylarında 450 bin metreküpü geçti, yani net olarak 100 bin metreküp ilave su bulmanız lazım. Şu anda biz zaten günlük su yönetimi yapıyoruz, su idaresi yapıyoruz.
 
 
-Yani ilave su bulacaksınız.
Bu suyu bu tedbirlerle bulacağız ama hızlı hareket etmemiz lazım. Vali Bey’le görüştük onlar Hıfzıssıhha kararı çıkarıyorlar. O Hıfzıssıhha kararı kanun üzerinde, olağanüstü dönemde çıkarılan, olağanüstü bir yetki durumu. Onu vilayetten biz aldık.
-Nedir bu, yani içeriği nedir?
İçeriği şudur: İSU az önce saydığım şu şu önlemleri alacak, bu konuda bütün kamu kuruluşları destek olsunlar, aslı odur. Prosedür beklemeyin, prosedürü peşinden tamamlarsınız. Şimdi bu sana söylediğim işlerin hepsi ihale edildi ve hepsi şu anda arazide yapılıyor. Kandıra Dudutepe’deki arıtmadan 90 km, İlimtepe şu anda o hattın 40 küsur km’si tamamlandı, 41 km falan kaldı, devam ediyoruz, 4-5 tane ayrı müteahhit var, pompa merkezleri var oralarda, onlar çalışıyor. Mesela Gölcük Avidere’de önemli miktarda su var. Buraya şu anda hat döşemesi yapılıyor, arıtma tesisi yapılıyor. Bir de hassas olduğumuz bir nokta var. Biz su kalitesi bakımından Türkiye’deki en iddialı kurumlardan birisiyiz. 5 hıfzıssıhhanın bize verdiği rapor, Türkiye genelindeki 5 şehir şebeke suyundan en kalitelilerinden birisi. Şimdi biz bunun kalitesinden taviz vermek istemiyoruz onun için suyu nerden alırsak alalım kesinlikle filtreden arıtmadan geçirmeden şebekeye vermiyoruz, depolara vermiyoruz. Avidere’ye arıtma kuruluyor, şu anda Maşukiye’ye arıtma kuruluyor. Körfez’in Duraklı Köyü var mesela oraya çok süratli paket arıtmalar kuruyoruz, şimdi inşaatlar devam ediyor. Mesela çok süratli bir şekilde Derince Çınarlıdere’yi aldık, filtrelerini taktık, şu anda kullanıyoruz. Körfez’de otoban altında bir dere var, Köyderesi diyorlar, onun tesisini yapıyoruz. Silindirbayırı’na o suyu çıkaracağız. Daha başka nerelerde elle tutulur, 20 litre saniyenin üzerinde ekonomik değeri olan su varsa onları alıp sisteme katıyoruz.
-Sapanca konusunda seviyenin düştüğü, artık İSU buradan su çekmesin diye bir görüş var, bunun doğruluğu nedir?
Bu görüş çok fantastik bir görüş, bilgisizlik, yani hiçbir teknik dayanağı yok. Kocaeli’de en çevreci kurum Büyükşehir’dir, en çevreci kuruluş da İSU Genel Müdürlüğü’dür. Lafla söylemesi kolay da, icraat yapan, para harcayan, kaynak harcayan başka kuruluş yok. Biz bu kadar çevre koşununda hassas olup da Sapanca gibi bir kaynağa, ne olursa olsun deme durumumuz yok. Şu anda son 50 yılın görülmemiş kuraklığını yaşıyoruz. Sapanca’daki durum da odur. Her sene 120 milyonla 136 milyon metreküp arasında Sapanca’ya su girerken son 1 sene 80 küsur milyon metreküp su girmiş. Böyle olunca muhakkak ki su çekilecek. Burada İSU Genel Müdürlüğü’nün su almaması olamaz, bizim zaten hakkımız da var. Benim birinci önceliğim suyu alırken çevreyi geri dönülmez bir halde sıkıntıya sokmadan, insanlarıma sürekli su temin etmektir. Su çekiliyormuş, çekilsin. Gelecek sene kışta yeterli yağış olur, yine eski haline gelir. Bu sene 50 metre çekildi, gelecek sene 100 metre çekilir, ondan sonra 200 metre göl kurur. Yok böyle bir şey. Başka türlü şeylerden bir hassasiyet oluşturulmaya çalışılıyor.
 
SU ÜZERİNDEN ŞOV YAPMASINLAR
-Balaban Köyü’nde insanların bir tepkisi var, yani o ne derece doğrudur, işte derelerin akış yönü değiştiriliyormuş, bir yerler kuruyormuş. Okudunuz mu bu haberleri?
Orada eski bir muhtar var. Bu ilk önce İSU’yu buraya sokmam dedi, bu suyu vermem dedi. İSU Kocaeli'nin Kurumu, biz gücümüzü kanundan alan bir kuruluşuz. Nihayetinde burası biz hizmet kuruluşu. O zaman Yuvacık’taki Serindere, Servetiye de desin ki bizim de suyumuz biz kimseye vermeyiz. Yuvacık’ın suyunu alıyoruz Gebze'ye veriyoruz. Avidere’nin suyunu alıyoruz şimdi arıtıp İhsaniye’ye vereceğiz. Oranın özelliği nedir? Orada ayrı bir şov vardır. Orada şu anda 50 litre saniye civarında bir su var. Balaban’da bizim depomuz var, bu Sapanca’dan gelen terfi hattı Balaban’a çıkar, o derenin kenarında 2500 tonluk bir depomuz var, oradan Yuvacık arıtmaya gider. Yolun kenarından gidiyor, aşağıya Sapanca’ya iniyor, biz de Sapanca’dan pompayla 140 metre yukarıya aynı noktaya basıyoruz. Kenarından alsak ne olur? Şu anda Yuvacık Barajı’nda 17,5 milyon metreküp su tutabilmişiz, biriktiriyoruz oradaki suyu. Orada ne kadar su olursa yaza o kadar emniyetli gideceğiz. Bu dediğim kaynaklardan hep suyu alıyoruz, farkı oradan kapatacağız. Günde 100 bin metreküp civarında su alsam ben, Yuvacık’ta 6 ay bizi götürecek su var şu anda. Orada ne kadar şu mevsimde az su alırsan, ne kadar fazla su depolayabilirsem o kadar emniyette olacağım, onu sağlamaya çalışıyoruz. 50 litre saniye su ne olur, ben bugün 320 bin - 330 bin metreküp su vermişim Kocaeli’ye, 50 litre su ne eder ama yok! Dirhemin ben peşine düşmüşüm. 20 litre saniyenin üzerindeki kaynağı değerlendiriyorum.
- Herkes kendi suyunu kullanacak diye bir durum yok tabii ki...
Bizim insanları mağdur etme, sıkıntıya sokma gibi bir dersimiz yok. Biz hizmet kuruluşuyuz. İnsanları sıkıntıya sokarak hizmet edilir mi? Suyu Allah her tarafa vermemiş, Gebze’de kuyu açtırdım, 200 küsur metre indik, yok, ne yapalım şimdi, Gebze’yi susuz mu bırakacağız? Su olan yerden, su olmayan yerlere takviye etmeye çalışıyoruz. Oraları da mağdur etmeden. Yapmaya çalıştığımız budur. Bu noktada bakıyoruz zaman zaman Çevre Bakanı da özellikle Kocaeli ile ilgili çok sık açıklama yapıyor, milletvekilleri önerge veriyor. Doğrudan telefonla arıyor beni. Geçen hafta bilgi verdim.
- Hafif bir seferberlik durumu var yani?
Son 50 yılın olmamış kuraklığını yaşıyoruz. Geçen sene bugün Yuvacık Barajı’nda Sapanca’dan su almıyorduk hiç- 45 milyon metreküp su vardı. Bu sene 17,5 milyon metreküp su var, günlük 330 bin metreküp su vermişiz, en son 24 saat, 200 bin metreküpünü Sapanca’dan almışım. Barajda 17,5 milyon metreküp, ona rağmen ancak tutabilmişim. Bu hadise göstermiyor mu ne olduğunu?
 
 
100 BİN METREKÜP SUYA İHTİYAÇ VAR
-Yuvacık Barajı’nın hem iktidar, hem de muhalefet tarafından malzeme yapılmasını nasıl değerlendiriyorsunuz?
Ben bu konulara hiç girmeyeyim. Ben burada suyu nasıl yönetirim, şehre nasıl su veririm, ne kadar ihtiyaç var, onu nerden temin ederim, ben bunlarla uğraşıyorum. Bak yaptık Namazgah Barajı’nı, o kadar uğraştılar, şu anda 8,5 milyon metreküp su var ve Körfez üzerinden o suyu bu tarafa aktaracağız. Önemli değil midir ya? Günlük 100 bin metreküp kuyulardan su alacağım. Onun hesabını kitabını yaptım, o açığı oradan kapatacağım. Diğer alacağımız şeyler de bize emniyet olacak, dereler şunlar bunlar. Tabii bunların biraz da yaz aylarında suları azalacak, daha şiddetle azalacak.

 

Fikri KAYA/Basın Büro Sorumlusu